Một kết quả độ cứng ở một vị trí chưa trả lời đầy đủ câu hỏi thép sẽ hóa cứng đến đâu khi tôi. Với khách hàng mua thép chế tạo cho trục hoặc chi tiết có tiết diện lớn, BVM giới thiệu phép thử Jominy và độ thấm tôi, dựa trên tài liệu kỹ thuật công khai, đối chiếu ngày 22/10/2026.
Độ thấm tôi cho biết điều gì?
Tài liệu Cambridge mô tả độ thấm tôi là khả năng thép hóa cứng bằng chuyển biến tạo martensite trong điều kiện xác định. Đại học Illinois lưu ý tốc độ nguội thay đổi theo khoảng cách từ bề mặt khi tôi một tiết diện dày.
Vì vậy, khi xem xét vật liệu, BVM khuyến nghị tách câu hỏi “độ cứng đo tại đâu?” khỏi câu hỏi “khả năng hóa cứng theo chiều sâu được đánh giá thế nào?”. Hai câu hỏi cần những thông tin khác nhau.
Phép thử Jominy tạo ra đường cong như thế nào?
Theo Illinois, mẫu trụ được nung đến trạng thái austenite, rồi làm nguội một đầu bằng tia nước. Sau khi nguội và chuẩn bị bề mặt, độ cứng được đo dọc theo mẫu; kết quả được biểu diễn theo khoảng cách từ đầu tôi.
Khi đọc đồ thị, cần nhận diện trục khoảng cách, thang độ cứng và điều kiện thử. Đường cong cho thấy đáp ứng hóa cứng của mẫu theo các vị trí có tốc độ nguội khác nhau, thay vì chỉ cho một con số độ cứng riêng lẻ.
Thông tin phương pháp phải rõ trong hồ sơ
Trang công bố ASTM A255-26, ghi cập nhật ngày 14/10/2026, nêu cả phương pháp thử đầu mút Jominy và phương pháp tính độ thấm tôi từ thành phần hóa học. Phương pháp sử dụng cần được bên mua và bên bán thống nhất, đồng thời nêu trong báo cáo vật liệu.
BVM đề xuất khi nhận hồ sơ có dữ liệu độ thấm tôi, hãy hỏi rõ đó là kết quả thử hay kết quả tính, theo phiên bản tài liệu nào và gắn với lô vật liệu nào. Bài viết chỉ sử dụng phần giới thiệu công khai, không thay thế toàn văn tiêu chuẩn.
Đưa yêu cầu vào trao đổi mua hàng
Với đơn hàng có yêu cầu độ thấm tôi, BVM gợi ý chuẩn bị cùng bộ phận kỹ thuật ba nhóm thông tin:
| Thông tin cần làm rõ | Mục đích trao đổi |
|---|---|
| Mác, tiêu chuẩn, kích thước và trạng thái giao hàng | Xác định đúng vật liệu đang hỏi mua |
| Yêu cầu thử hoặc tính, vị trí và giới hạn chấp nhận do hồ sơ kỹ thuật quy định | Thống nhất cách đánh giá trước khi giao hàng |
| Mã lô và tài liệu đi kèm | Nối kết quả với vật liệu thực nhận |
Đây là gợi ý tổ chức yêu cầu mua hàng của BVM. Không nên tự đổi khoảng cách trên mẫu Jominy thành chiều sâu tôi của một chi tiết thực, hoặc tự đặt giới hạn nghiệm thu từ một đồ thị tham khảo. Việc áp dụng cho chi tiết cần được bên kỹ thuật xác nhận theo vật liệu, hình học và quy trình nhiệt luyện cụ thể.
Đọc thêm: HB, HRC và HV: đọc độ cứng thép đúng cách.
Nguồn: Cambridge — The Jominy End Quench Test; Illinois — Jominy End-Quench, hai trang không thể hiện ngày công bố; ASTM A255-26 — phần giới thiệu công khai, ghi cập nhật 14/10/2026. Đối chiếu 22/10/2026. Ảnh bìa: minh họa BVM do AI tạo, chèn logo chuẩn; không phải ảnh phép thử hay lô thép thực tế.
